Panthera tigris

tygrys azjatycki

Panthera tigris

tygrys azjatycki

Największy ze wszystkich kotów i jedyny z pasiastym wzorkiem na całym ciele. Co ciekawe, paski te tworzą unikalny wzór u każdego kota, dzięki czemu można bezbłędnie rozpoznać danego osobnika. Tygrys azjatycki znajduje się na trzecim miejscu podium wielkości drapieżników lądowych. Wyprzedzają go tylko misie, niedźwiedź polarny i brunatny. Rekordowy zważony tygrys ważył 465 kg.

Wygląd

Futro tygrysa jest rude, choć zdarzają się białe osobniki w podgatunku tygrysa bengalskiego. Białe koty nie rodzą się wśród tygrysów syberyjskich, ale wszystkie pasiaste drapieżniki mają gen odpowiadający za reakcję koloru sierści na temperaturę. Białych tygrysów jest znacznie więcej w niewoli niż na wolności, gdyż stanowią dużą atrakcję. Nie są jednak albinosami, bo nie są stuprocentowo białe. Bardzo rzadko rodzi się biały tygrys, u którego paski są bardzo słabo widoczne – nazywa się go wtedy śnieżnobiałym. Tygrysy o białym kolorze sierści są zazwyczaj większe od pomarańczowych, jednak są bardziej narażone na wady genetyczne i mają słabszą odporność.

Najrzadszą odmiana kolorystyczną tygrysa jest złoty golden tabby, zwany też truskawkowym. Odmiana ta powstaje w wyniku krzyżowania białych i pomarańczowych tygrysów. Te koty mają na sobie dużo koloru złoto-rudego i białego, a przeważnie brak u nich czerni. Czasem są całe białe ze złotymi paskami i zawsze mają grubszą sierść od innych odmian kolorystycznych. Są dzięki temu bardzo urokliwe i wyglądają mniej groźnie, co jest oczywiście tylko pozorną łagodnością.

Tygrys posiada najdłuższe kły spośród kotów – jeśli chodzi o wartość bezwzględną, mogą wynosić do 9 cm. Podczas zimy barwa futra tygrysa traci na intensywności, pomagając kotu wtopić się w tło. Pazury tego wielkiego kota sięgają 10 centymetrów. Tygrysie oczy są złote lub zielone, a u białych kotów – niebieskie. Ich źrenice są okrągłe i świetnie przystosowane do widzenia w nocy, co sprawia, że koty te polują głównie w ciemnościach. Dzięki tym zdolnościom mają jednak ograniczone widzenie kolorów, jest im to zwyczajnie niepotrzebne.

Włosy tygrysa mają czucie i pełnią funkcję dotyku. Najczulsze są wibryssy umieszczone na pysku kota, ale włosy czuciowe są rozmieszczone na całym ciele drapieżnika. Tygrysy mają czarne uszy i białe plamki na zewnętrznej części. Możliwe, że dzięki temu maluchom łatwiej podążać za mamą. Ogon jest dla tygrysa bardzo ważny w komunikacji, widać po nim zdenerwowanie lub relaks. Co ciekawe, paski są widoczne już na skórze, a nie tylko na sierści. Wiele kotów ma na czole wzór bardzo podobny do chińskiego słowa król. Ludzie rozpoznają tygrysy po unikalnym zestawie pasków, ale koty poznają się nawzajem po indywidualnym zapachu.

Zachowanie

Tygrysy uwielbiają przebywać w lesie i spędzać czas w wodzie – dla ochłody. Są świetnymi pływakami i mogą pokonać w wodzie nawet 6 kilometrów. Ten pasiasty kot potrafi podczas jednego posiłku zjeść 50 kg mięsa, ale średnio zjada 10-kilowy posiłek. Gdy naje się do syta, ma zwyczaj chować resztki na później, przykrywając zdobycz liśćmi i ziemią. To samotny łowca, który łączy się w pary tylko na czas godowy.

Tygrysy mogą rozmnażać się cały rok. Przeważnie przeżywają dwa kociaki, ale może urodzić się ich nawet 6. Do diety mięsnej zaczynają się przyzwyczajać w wieku ok. 7 tygodni. Małe tygryski są ślepe i zależne od matki do 18 miesiąca życia. Po tym czasie zaczynają już same polować, ale opuszczają matkę w wieku 2-3 lat. Małym kociakom zagrażają inne kotowate lub psowate drapieżniki, a także węże.

Samice dłużej zostają przy matce i po usamodzielnieniu zajmują terytorium sąsiadujące. Młode samce podróżują na dalekie odległości w poszukiwaniu własnego miejsca. Jeden samiec obejmuje terytorium kilku samic, z którymi spotyka się w okresie godowym. Tygrysy znaczą teren moczem i śladami pazurów na drzewach. Ich ryk może być słyszalny z trzech kilometrów.

Taktyka tygrysów w polowaniu to niespieszne, bezszelestne czołganie się tuż przy ziemi do odległości ok. 20 metrów od ofiary. Po osiągnięciu takiej bliskości tygrysy próbują powalić zwierzę na ziemię, wykorzystując swoją masę i gryzą je w kark. Potrafią też biec z prędkością 65 km/h, by dogonić uciekającą zdobycz. Pasiaste drapieżniki mimo swojej wielkości są bardzo zwinne i skoczne. Upatrzona ofiara nie może czuć się bezpiecznie nawet na drzewie. Tygrysy potrafią ściągać ofiary z gałęzi, skacząc na 5 metrów wzwyż. W dal te drapieżniki potrafią dać susa do 10 metrów. Przeciętnie co dziesiąty atak kończy się sukcesem.

Ich ulubionymi ofiarami są dzikie świnie, ale polują też na jelenie i bydło. Czasem polują na niedźwiedzie, ale nie zawsze jest to bezpieczny wybór, gdyż te potrafią okaleczyć lub nawet zabić tego drapieżnika. O wiele lepsza jest dla nich duża zdobycz, ale często zmuszone są do polowania na znacznie mniejszych roślinożerców. Tracą wtedy dużo energii na samo złapanie posiłku, a zjedzenie go nie dostarcza wystarczającej ilości wartości odżywczych.

Można oswoić tygrysa, jeżeli wychowuje się go od kociaka, ale zawsze pozostaje niebezpieczny dla człowieka. Tygrysy bengalskie znane są z walecznego charakteru i zadziorności, w przeciwieństwie do największego podgatunku – Tygrysa syberyjskiego. Największe koty świata, pomimo spokojnego charakteru, nie mają sobie równych w walce. Tygrys jak już atakuje to z zamiarem uśmiercenia ofiary. Nie stosuje technik ostrzegawczych, dlatego jest bardzo niebezpieczny w hodowli.

Czasem ludzie doprowadzają do narodzin hybryd lwa i tygrysa. Nazywają się legrysami i tyglwami. Te pierwsze (zrodzone z samca lwa i samicy tygrysa) są największymi kotami na świecie, jednak nie występują na wolności. Jest to niemożliwe ze względu na różne miejsca życia obu gatunków i odmienne zwyczaje. Rekordowy legrys (bez stwierdzonej otyłości) ważył 420 kg i mierzył 3,6 m. Stwierdzono, że te wielkie koty są łagodne i towarzyskie, a po pasiastym rodzicu dziedziczą miłość do kąpieli wodnych.

Zagrożenia

Najmniejszy z tygrysów to mieszkaniec Sumatry. Ma on najdłuższe kły ze wszystkich podgatunków, a samce – charakterystyczną grzywę. Ta odmiana ma też najciemniejszą sierść z całej pasiastej rodziny i najgęstszy rozkład pasków.

Tygrysy balijski, jawajski i kaspijski już należą do historycznego świata zwierząt. Trzy kolejne podgatunki mogą niestety dołączyć do nich już niedługo, gdyż są krytycznie zagrożone. Jest to Tygrys chiński, malajski i sumatrzański.

Największym zagrożeniem dla tygrysa jest polowanie dla futra, kości i organów wewnętrznych. Jest zabijany dla pięknej sierści, ale i dla właściwości leczniczych, wykorzystywanych w tradycyjnej medycynie chińskiej. Z kości tygrysa produkuje się afrodyzjak, za którego ludzie skłonni są zapłacić znaczne sumy pieniędzy. W Azji istnieją farmy, na których prowadzi się rozród tygrysów na dużą skalę w celu produkcji wina z ich kości. Ludzie zabijają tygrysy również w odwecie, gdyż drapieżniki pozbawione odpowiedniej zdobyczy i terenów zabijają ludzi i zwierzęta hodowlane.

Populacja tygrysów ściśle wiąże się z populacją wilków, na terenach, gdzie występują wspólnie. Oba gatunki polują na tę samą zwierzynę, więc wzajemnie ograniczają swoje populacje. Tygrys może zabić pojedynczego wilka w ramach rywalizacji bez zamiaru zjedzenia go, ale nie ma szans z całą watahą.

Cała tygrysia rodzina jest zagrożona wyginięciem, a ich populacje niezmiennie zmniejszają swoją liczebność. Istnieje wiele małych populacji zupełnie od siebie oddzielonych. Tygrysy żyją w Azji, Rosji i na Sumatrze, ale straciły już 93% pierwotnych terenów występowania. Już dziś więcej tygrysów żyje w niewoli niż na wolności.

Autor: Małgorzata Banaszkiewicz

kot pustynny
Felis margarita
ocelot nadrzewny - margaj
Leopardus wiedii
lampart plamisty
Panthera pardus

jak możesz pomóc

Wesprzyj nas

Jeśli chcesz pomóc nam ratować zagrożone gatunki kotów, możesz wpłacić darowiznę. Sam ustal kwotę, którą wpłacisz w imię ochrony tych pięknych zwierząt. W ramach podziękowania za darowiznę minimum 10 zł otrzymasz od nas kod, uprawniający do pobrania jednej z setek tapet na komputer i telefon.

wesprzyj fundację