Leopardus wiedii

margaj

Leopardus wiedii

margaj

Wygląd

Margaj wielkością przypomina kota domowego, jednak podobieństwa na tym się kończą. Na pierwszy rzut oka widać znaczne różnice między domowymi mruczkami a ocelotami nadrzewnymi i nawet laik zorientowałby się, że ma do czynienia z innym gatunkiem zwierzęcia.

Futro ocelota nadrzewnego jest miękkie i grube. Ma kolor żółtawy, szarawy lub brązowy i duże ciemne cętki, czasem zlewające się w kropki lub nieregularne linie. Na szyi margaj ma natomiast proste paski biegnące od głowy do barków. Cechą charakterystyczną ocelota nadrzewnego są jego wielkie oczy, w proporcji wręcz sowiej do pyszczka. Oczy sprawiają wrażenie wytrzeszczonych i zajmują większość pyska. Tęczówki margajowych oczu mają odcienie brązu, a źrenice są wąskie. Wokół nich występuje czarna obwódka, która rozciąga się faliście w dół pyszczka i w górę na czoło od wewnętrznych kącików oczu.

Nieproporcjonalnie duże i szerokie ma także łapki, dzięki czemu nawet dorosły margaj wygląda jak młody kotek, który jeszcze musi dorosnąć do wielkich łapek. Wszystkie cztery świetnie czepiają się kory drzew już od samego początku, a tylne mają wyjątkową umiejętność obracania się o 180 stopni. Margaj potrafi dzięki temu niesamowicie sprawnie schodzić z drzew głową w dół, chwytając gałęzie również tylnymi łapami. Porusza się wtedy w taki sam sposób jak wiewiórka, obejmując całym ciałem pień drzewa.

Ogon margaja jest bardzo długi i muskularny, stanowiąc około 70 procent długości tułowia. Przydaje mu się do balansowania na gałęziach, a nawet do trzymania ich. Ma czarną końcówkę i wiele ciemnych pierścieni na całej długości.

Uszy ocelota nadrzewnego są dość spore i okrągłe. Z tyłu są pokryte czarnym futrem z białą plamką na środku.

Zachowanie

Margaj występuje w Meksyku i Ameryce południowej, gdzie aktywny jest głównie nocą. Jego ulubionym miejscem przebywania są lasy deszczowe, ale potrafi mieszkać też w lasach suchych, mglistych i łęgowych oraz na plantacjach kakao i kawy.

Poluje prawie wyłącznie na drzewach, łapiąc ptaki i małpy, ale stosuje też zasadzki, kryjąc się na ziemi. Stosuje często do tego celu agresywną mimikrę dźwiękową, którą wabi ofiary w pułapkę. Jest to niezwykła wśród kotów umiejętność naśladowania dźwięków wydawanych przez zwierzęta, na które ten ocelot poluje. Zamiast śledzić ofiarę, margaj woli czekać w ukryciu, aż się pojawi, korzystając ze świetnego kamuflażu i mimikry.

Margaj zjada czasem jaja i zdarza mu się zjeść jaszczurkę lub żabę. W celu ułatwienia trawienia może także skonsumować niewielkie ilości roślin, które są jedynie dodatkiem do mięsnej diety.

Nie bez przyczyny margaj nazywany jest ocelotem nadrzewnym – większość życia spędza w koronach drzew i gdyby miał pod dostatkiem ofiar, nie musiałby w ogóle schodzić. Po ziemi przemieszcza się tylko, gdy zmienia teren łowiecki w poszukiwaniu większej dostępności zdobyczy.

Umiejętności margaja są niezwykłe. Chodzi po poziomych gałęziach głową w dół, wykonując bardzo szybkie skoki na zaczepionych o korę łapach. Potrafi szybować w koronach drzew na odległość 4 metrów i lubi zwisać z gałęzi trzymając się tylko jedną łapą. Często wisi na tylnych łapach, żeby mieć wolne przednie do trzymania i atakowania zdobyczy. Sposób, w jaki porusza się po drzewach, do złudzenia przypomina małpie sztuczki, a to przedstawiciel rodziny Felidae, niesamowity kuzyn kota domowego.

Ocelot nadrzewny to niezależny samotnik, który szuka towarzystwa własnego gatunku jedynie w okresie godowym. W celu umówienia spotkania stosuje sygnały zapachowe. Ponadto samice nawołują samców jęczeniem, a oni odpowiadają wyciem, podczas którego potrząsają głową na boki. Jest to zachowanie bardzo wyjątkowe i niespotykane u kotów.

Spotkania margajów odbywają się nie gdzie indziej jak w koronach drzew. Po owocnym spotkaniu rodzi się przeważnie jeden kociak, dlatego oceloty nadrzewne nazywa się gatunkiem o niskiej reproduktywności. Margaje są seryjnie monogamiczne, co oznacza, że łącza się w pary na okres godów i w tym czasie spędzają dni z konkretnym osobnikiem. Po zakończeniu okresu współżycia wracają do samotniczego trybu, a po czasie wchodzą w związek z innym osobnikiem. Samce nie pomagają w wychowaniu młodych, odchodzą przed ich narodzinami.

Kociak rodzi się ślepy i zaczyna obserwować świat dopiero około drugiego tygodnia życia. Od samego początku ma jednak wyraźny wzór na futrze. Jako ssak, najpierw żywi się mlekiem matki, a po mniej więcej pięćdziesięciu dniach zaczyna próbować nowej, mięsnej diety, która zostanie z nim już do końca jego dni.

Margaj osiąga dojrzałość około roczku, ale zaczyna wchodzić w związki z innymi ocelotami nadrzewnymi dopiero w okolicy drugiego roku życia. Kotka może zajść w ciążę maksymalnie raz na dwa lata.

Zagrożenia

Naturalne niebezpieczeństwo dla margaja stanowią inne koty, ocelot wielki, jaguarundi i ocelot tygrysi, gdyż występuje między nimi duża konkurencja o zdobycz i terytorium. Wśród tych kotów często dochodzi do walk na śmierć i życie i przewagę ma ocelot wielki, jako największy z małych kotów Ameryki.

Kiedyś skóry zdjęte z ocelotów nadrzewnych były bardzo popularne, więc myśliwi zabijali ogromne ich ilości. Teraz ludzie zabijają margaje głównie w odwecie za polowanie na drób, chociaż morderstwa dla skór też nadal występują.

Największym zagrożeniem dla ocelotów nadrzewnych jest jednak wycinanie ich ukochanych lasów, po których koronach skaczą niczym małpki. Drzewa wycinane są pod pola uprawne i pastwiska dla kopytnych zwierząt hodowlanych.

Margaje są też narażone na choroby i wypadki drogowe, a rozmnażają się bardzo powoli na wolności i prawie wcale w ogrodach zoologicznych. Mimo to są porywane z naturalnego środowiska do handlu zwierzętami domowymi.

Populacja ocelota nadrzewnego jest bliska zagrożeniu wyginięciem i cały czas przeżywa tendencję spadkową, mimo prawnej ochrony.

Autor: Małgorzata Banaszkiewicz

kot pustynny
Felis margarita
ocelot nadrzewny - margaj
Leopardus wiedii
lampart plamisty
Panthera pardus

jak możesz pomóc

Wesprzyj nas

Jeśli chcesz pomóc nam ratować zagrożone gatunki kotów, możesz wpłacić darowiznę. Sam ustal kwotę, którą wpłacisz w imię ochrony tych pięknych zwierząt. W ramach podziękowania za darowiznę minimum 10 zł otrzymasz od nas kod, uprawniający do pobrania jednej z setek tapet na komputer i telefon.

wesprzyj fundację