Otocolobus manul

Manul stepowy

Otocolobus manul

Manul stepowy

Ma najmiększe, najdłuższe i najgęstsze futerko ze wszystkich kotów. Manul ma ciekawą i bogatą mimikę, dlatego w Internecie można znaleźć wiele ciekawych zdjęć. Potrafi roztapiać serca słodkością, rozśmieszać i przerażać.

Wygląd

Kot na pierwszy rzut oka sprawia wrażenie wiecznie niezadowolonego i otyłego zwierzaka.

Długie i grube futro chroni go przed zimnem i sezonowo zmienia kolor. Odcienie wahają się od szarego do rudego, a na końcach zawsze są białe. Futro pod tułowiem jest dwa razy dłuższe niż w górnych i bocznych partiach ciała kota. To ono sprawia, że kot wydaje się nie być w dobrej kondycji.

Manule mają ciemniejsze pasy na futrze, a na czole zbiór czarnych znaczeń w kształcie pestek arbuza. Na policzkach mają też po kilka ciemnych i jasnych pasków zaczynających się u dołu oczu i biegnących w dół, co przypomina indiańskie barwy wojenne.

Manul ma spłaszczony pyszczek i bardzo malutki nosek.

Duże oczy mają złoty lub zielony kolor i okrągłe źrenice. Przebija przez nie ogromna dzikość zamknięta w małym ciele.

Manule mają trzecią powiekę, tak zwaną migotkę. Chroni ona ich oczy podczas burzy piaskowych i mroźnych wiatrów. Porusza się w poziomie i jest niezależna od powiek pionowych.
Malutkie, okrągłe uszy są schowane w gęstym futrze i rozstawione bardzo szeroko. Pomaga to kotu w kamuflażu pośród kamieni.

Manul ma mniej zębów niż kot domowy, ale za to bardzo wydatne kły. Ma też o wiele krótsze łapki.

Ma dość szeroki, puchaty ogon stanowiący połowę długości jego ciała, zabarwiony w kilka okrążeń z ciemniejszego futra i ciemną końcówkę. Kot używa go jako okrycia podczas odpoczynku.

Niski wzrost i krępa budowa w połączeniu z resztą minimalistycznych cech charakterystycznych, pomaga kotu zniknąć na tle o słabo rozwiniętej roślinności.

Zachowanie

Mimo wyglądu nadąsanego grubaska manule świetnie wspinają się po stromych, kamiennych zboczach.

Manul poluje przeważnie nocą na małe ssaki, gryzonie czy owady. Stosuje do tego zasadzkę. Czasem polega ona na podkradaniu się w gęstej trawie, a czasem na pilnowaniu nory ofiary, do czasu aż ta wyjdzie. Manulowi zdarza się też sięganie do wnętrza jamy łapą, gdy jest płytka. Czasem wykorzystują też swoje grube i długie futro, które falując, upodabnia się do wysokiej trawy podczas wiatru, zapewniając idealną przykrywkę.

Manul jest bardzo słabym biegaczem przez swoje niewymiarowe, krótkie łapki. W sytuacji zagrożenia polega na swoich zdolnościach znikania pośród kamieni, śniegu lub trawiastego stepu. Zazwyczaj kładzie się na ziemi i zamiera w bezruchu.

Lubi ucinać sobie drzemki na słońcu i odpoczywać w jaskiniach i norach wykopanych przez inne zwierzęta. Korzysta też z okazji, gdy inny drapieżnik zostawi swoją zdobycz niepilnowaną, gdyż nie jest mu obce jedzenie padliny.

Środowisko, w którym żyje manul, nie rozpieszcza. Temperatury są ekstremalne, bardzo rzadko pada tam deszcz i jest niska wilgotność. Manul występuje między innymi w Rosji, Mongolii, Chinach czy w Afganistanie.

Manule lubią górzyste tereny, ale unikają miejsc, gdzie zalega śnieg. Najbardziej lubią kamieniste pustynie i trawiaste stepy.

Manule nie lubią towarzystwa i zapewniają sobie spokój oznaczając moczem bardzo duży, jak na kota, teren. U samca może on być nawet 5 razy większy niż u samicy.

Te koty są bardzo agresywne w stosunku do wszelkich żywych istot. Nawet nowo narodzone kociaki warczą i syczą na swoje rodzeństwo, zanim jeszcze otworzą oczy. Dlatego nie trudno o zdjęcie rozwścieczonej kociej kuli z rodzaju Otocolobus manul.

Nawet kotki opiekują się młodymi tylko przez połowę ich okresu dojrzewania. Po pięciu miesiącach maluchy muszą już sobie radzić same, dopiero w ósmym miesiącu kończą rosnąć, a po dziesiątym mogą się rozmnażać. Przez to występuje zjawisko dużej śmiertelności kociaków, przeżywa tylko ok. 30% z nich.

Ruja u kotek pojawia się w okresie od grudnia do marca i trwa tylko 24-48 godzin. To najkrótszy okres godów pośród kotowatych. To jedyny czas w roku, gdy samica pozwala samcowi na spotkanie. Podczas tego okresu samce chodzą cały czas za samicą, prawdopodobnie broniąc je przed innymi samcami. Pierwszy sezon godowy dla samiczek następuje, kiedy skończą roczek.

Małe manule rodzą się ciemne i z bardzo wyraźnymi paskami na bokach ciała. Podczas pierwszych dwóch miesięcy życia kociaka paski zanikają, sierść rośnie i nabiera białego koloru na końcach.

Manul lubi udawać małego psa poprzez warczenie i skowyczenie. Potrafi też jednak mruczeć z zadowolenia. Godowe nawoływania manuli brzmią jak połączenie szczeku małego psa i huczenia sowy.

Zagrożenia

Manule porywane są przez orły, lisy i psy. Te ostatnie są odpowiedzialne za śmierć nawet połowy zabitych kotów.

Polowanie na manule do użytku domowego jest w Mongolii dozwolone. Na szczęście koty te świetnie chowają się w warunkach niesprzyjających ludziom.

Tłuszcz manula wykorzystywany jest przez lokalnych jako lek na odmrożenia, a jego niezwykłe futro ma wysoką wartość na rynku ze względu na swoją unikatowość i jakość.

Czasem manule zabijane są przez przypadek, gdy ludzie polują na świstaki. Te zwierzęta mają podobny kolor futra i budowę ciała. Częste polowanie na świstaki zagraża również manulom pośrednio, gdyż potrzebują nor wykopanych przez te gryzonie. Manule nie potrafią same kopać, a potrzebują kryjówek, by się chronić i rodzić młode.

Ludzie często trują ofiary manuli, gdyż te są szkodnikami i roznoszą choroby. Koty giną po zjedzeniu otrutych ofiar oraz cierpią przez małą, dostępną ilość zdobyczy.

Utrata terenów zwłaszcza przy tak dużym, wymaganym przez manule terytorium, jest dla nich sporym zagrożeniem. Ziemia jest niszczona przez zwierzęta kopytne i zakładanie pól uprawnych. Ludzie odbierają manulom ich naturalne tereny również pod rozwój infrastruktury i kopalnie.

Manule są bliskie zagrożeniu wyginięciem i ich populacja spada. Wysoka podatność na infekcje powoduje natomiast niską skuteczność hodowli w niewoli.

Autor: Małgorzata Banaszkiewicz

kot pustynny
Felis margarita
ocelot nadrzewny - margaj
Leopardus wiedii
lampart plamisty
Panthera pardus

jak możesz pomóc

Wesprzyj nas

Jeśli chcesz pomóc nam ratować zagrożone gatunki kotów, możesz wpłacić darowiznę. Sam ustal kwotę, którą wpłacisz w imię ochrony tych pięknych zwierząt. W ramach podziękowania za darowiznę minimum 10 zł otrzymasz od nas kod, uprawniający do pobrania jednej z setek tapet na komputer i telefon.

wesprzyj fundację