Panthera leo

lew afrykański

Panthera leo

lew afrykański

Znany powszechnie jako król zwierząt bądź król dżungli, mimo że żyje na sawannach. Drugi po tygrysie – co do wielkości – wśród czterech ryczących wielkich kotów.

Wygląd

Lwy mają gładkie umaszczenie w kolorze płowym. Jedynie grzywa może być ciemna, a czubek ogona ma charakterystyczną, czarną kępkę sierści.

Czasem rodzą się też lwy leucystyczne, co jest niepełną odmianą albinizmu. Ich futro jest wtedy białe, ale oczy, nos i wargi nadal są ciemne. Na wolności gen białego lwa występuje tylko w jednym stadzie, a nawet w jego obrębie większość kotów jest płowa. Białe lwiątko jest o wiele lepiej widoczne dla zwierząt, które mu zagrażają w pierwszych miesiącach życia, dlatego ich śmiertelność jest znacznie wyższa. Dorosły biały lew, czy też lwica, musi odznaczać się większą przebiegłością i sprytem, by zdobyć wystarczającą ilość pożywienia, bo trudniej im o element zaskoczenia. W niewoli kwitnie jednak hodowla białych lwów, bo ludzie są gotowi zapłacić więcej za zdjęcie z białym lwiątkiem, jak i za zabicie dorosłego, białego lwa.

Jako jedyne z kotów mają bardzo widoczne różnice między płciami. Samca bardzo łatwo rozpoznać po sztandarowej grzywie, której brakuje samicom. Im zdrowszy lew, tym większą ma grzywę. Lwy z bujną grzywą wydają się większe niż w rzeczywistości i budzą większy respekt wśród innych zwierząt, a z biegiem lat ich grzywa ciemnieje.

Kły tych ogromnych zwierząt mają nawet do 7 centymetrów długości. Lwy posiadają muskularną budowę, potrafią biec do 80 km/h, ale bardzo szybko się męczą. Mogą za to przeżyć nawet 2 tygodnie bez wody pitnej.

Zachowanie

Lwy bardzo wyróżniają się spośród wszystkich kotów swoim zachowaniem, gdyż jako jedyne żyją w stadach. Rodzinie przewodzi jeden samiec, bądź bracia, pozostali członkowie to samice i kociaki. Wielkość stada zależy od warunków, w jakich żyje. Przeważnie składa się z 4-6 samic, ale może ich być nawet około 20.

Wyjątkowy tryb życia umożliwił tym kotom wypracowanie nadzwyczajnej techniki polowań. Samce polują rzadko, gdyż w lwiej rodzinie to samice zapewniają pożywienie jej członkom. Potrafią obmyślać wspólną strategię, w zależności od liczby kotów biorących udział w polowaniu, charakteru zdobyczy i ukształtowania terenu. Przeważnie grupa lwic zagania zdobycz do jednej, czekającej w ukryciu członkini stada. Ta stosuje ostateczny cios, jakim jest powalenie i uduszenie zwierzęcia.

Lwy są największymi drapieżnikami Afryki, wykorzystują więc często swoją siłę, by odebrać zdobycz innemu drapieżnikowi jak gepard czy lampart. Najczęściej polują na antylopy gnu, bawoły i zebry. Zdarza im się jednak zapolować na mniejszą zdobycz a okazjonalnie na dużo większego hipopotama, czy nosorożca.

Średnio jedzą 7 kg mięsa dziennie, ale nie polują każdego dnia, a duża zdobycz potrafi dostarczyć o wiele więcej mięsa. Dorosły lew potrafi podczas jednego posiłku pożreć nawet 30 kg mięsa i nie jeść przez kilka kolejnych dni.

Lwy to jednak przede wszystkim śpiochy. Potrafią spać nawet 19 godzin w ciągu doby, ożywiając się nocą i podczas opadów deszczu, gdy temperatura spada. Lwy bardzo lubią otwarte przestrzenie, ale odpoczywają w cieniu drzew.

Młode samice po osiągnięciu dojrzałości zostają w stadzie, w którym się urodziły. W wieku dojrzewania, gdy zaczyna rosnąć im grzywa, samce są wyrzucane ze stada przez własnego ojca. Stają się wtedy konkurencją w jego oczach, więc zostają skazane na tułaczkę, w poszukiwaniu własnego stada. Zdarza się też, że odchodzą same, w wieku 3-4 lat. To jeden z niewielu momentów, w którym zmuszone są do samodzielnego polowania. Gdy grzywa jest już w pełni rozwinięta, ciężko im o element zaskoczenia, bo są dobrze widoczne z dużej odległości. Instynktownie spieszą się więc, by przejąć władzę nad grupą samic. Młody lew bądź bracia walczą z przewodnikiem napotkanego stada. Pokonany lew odchodzi, a nowy władca zapładnia samice, by przekazać swoje geny nowemu pokoleniu. Los przegranego przeważnie oznacza śmierć głodową.

Więzi w stadzie są bardzo silne, matki pomagają sobie nawzajem w wychowywaniu młodych, a po utracie członka stada koty okazują żałobę. Wśród lwów obowiązuje ścisła hierarchia. Samiec dostaje najlepsze kawałki zdobyczy, później jedzą samice, a na końcu lwiątka.

Lwy zaznaczają teren moczem i ostrzegawczym ryczeniem, które słychać nawet z odległości 8 kilometrów. Żaden inny kot nie potrafi wydawać podobnych dźwięków, w równie niskiej tonacji. Lwy mają najbardziej skomplikowany system porozumiewania się za pomocą różnych dźwięków. Wysyłają sobie też sygnały zapachowe, dotykowe i wizualne. Przykładami mogą być kuszenie samców zapachem rui, lizanie na znak zażyłości czy dawanie znaków ogonem podczas polowania.

Lwy nie mają określonego sezonu godowego, mogą rozmnażać się cały rok. Samice przeważnie zostają matkami około trzeciego roku życia. Lwiątka rodzą się cętkowane i z niebieskimi oczkami. W wieku 3 miesięcy rozetki znikają, a oczy z wiekiem robią się brązowe. Zagrożeniem dla kociąt są inne drapieżniki, a także niedoszłe ofiary, jak bawoły, które są bardzo agresywne w stosunku do lwów, gdy mają przewagę liczebną i element zaskoczenia.

Lwiątka są też przeważnie zabijane, kiedy samiec traci władzę w stadzie. Samice zaciekle ich bronią, a pozbawione młodych cierpią, ale bardzo szybko znów wchodzą w ruję i rodzą się młode z genami nowego władcy. Lwiątka przedstawiane są starszym kociakom i samcom dopiero po ósmym tygodniu życia, gdy są odpowiednio silne. Wcześniej przebywają głównie z matką w gęstych zaroślach.

Zagrożenia

Lwy występują na sawannach Afryki, ale dwa podgatunki żyją też w Azji. Cały gatunek jest narażony na wyginięcie i utracił już 90% swojej pierwotnej liczby osobników. Ich liczebność poza rezerwatami i ZOO jest bliska zeru. W kontrolowanych warunkach nie ma problemu z ich rozmnażaniem, gdyż nie boją się ludzi, a nawet potrafią stworzyć z nimi więź emocjonalną.

Często hodowane są dla przemysłu turystycznego. Jako małe kociaki służą do przytulania i zdjęć, a jako dorosłe są wypuszczane wprost na celowniki turystów. Takie pseudo hodowle są bardzo częstą i smutną praktyką w Afryce.

Ludzie polują na lwy też dla celów medycyny chińskiej, by wykorzystać ich kości w leczeniu. Tubylcy coraz częściej budują domy na terytoriach lwów i występuje duży konflikt między nimi. Słabe lub wygłodniałe lwy czasem polują na ludzi i ich zwierzęta hodowlane. Tubylcy często zabijają je w odwecie i zastawiają na nie pułapki, nawet w chronionych rezerwatach. Mimo, że lwy potrafią zabić człowieka jednym machnięciem łapy, zazwyczaj unikają kontaktu z ludźmi, a to bawoły stanowią dla ludzi dużo większe zagrożenie.

Autor: Małgorzata Banaszkiewicz

kot pustynny
Felis margarita
ocelot nadrzewny - margaj
Leopardus wiedii
lampart plamisty
Panthera pardus

jak możesz pomóc

Wesprzyj nas

Jeśli chcesz pomóc nam ratować zagrożone gatunki kotów, możesz wpłacić darowiznę. Sam ustal kwotę, którą wpłacisz w imię ochrony tych pięknych zwierząt. W ramach podziękowania za darowiznę minimum 10 zł otrzymasz od nas kod, uprawniający do pobrania jednej z setek tapet na komputer i telefon.

wesprzyj fundację