Felis catus

kot domowy

Felis catus

kot domowy

Każdy kota domowego zna, ale nie każdy wie, że to gatunek inwazyjny. To znaczy, że domowych mruczków jest tak wiele, że zagrażają światowej bioróżnorodności. Ludzie rozmnażają koty w hodowlach, a często również nierozważnie pozwalają im się mnożyć zupełnie bez kontroli. Koty domowe na wolności również świetnie sobie radzą, dlatego też porzucone tworzą kolonie i żyją na ulicach.

Jest wiele ras kotów domowych. Najczęściej stosowany katalog kotów rasowych został stworzony przez Międzynarodową Federację Felinologiczną.

Rasy kotów w I grupie FIF-e: koty perskie i egzotyczne

  1. EXO – kot egzotyczny
  2. PER – kot perski
  3. RAG – ragdoll
  4. SBI – kot birmański
  5. TUV – turecki van

Rasy kotów w II grupie FIF-e: koty pół długowłose

  1. ACL – amerykański curl długowłosy
  2. ACS – amerykański curl krótkowłosy
  3. LPL – LaPerm długowłosy
  4. LPS – LaPerm krótkowłosy
  5. MCO – maine coon
  6. NEM – neva masquerade
  7. NFO – kot norweski leśny
  8. SIB – kot syberyjski
  9. TUA – turecka angora

Rasy kotów w III grupie FIF-e: koty krótkowłose i somalijskie

  1. BEN – kot bengalski
  2. BLH – kot brytyjski długowłosy
  3. BML – burmilla
  4. BSH – kot brytyjski krótkowłosy
  5. BUR – kot burmski
  6. CHA – kot kartuski (chartreaux)
  7. CYM – kot cymric (długowłosy manx)
  8. EUR – kot europejski
  9. KBL – kurylski bobtail długowłosy
  10. KBS – kurylski bobtail krótkowłosy
  11. KOR – kot korat
  12. MAN – kot manx
  13. MAU – kot egipski mau
  14. OCI – ocicat
  15. SIN – kot singapurski
  16. SNO – kot snowshoe
  17. SOK – kot sokoke
  18. SRL – kot selkirk rex długowłosy
  19. SRS – kot selkirk rex krótkowłosy

Rasy kotów w IV grupie FIF-e: koty syjamskie i orientalne

  1. ABY – kot abisyński
  2. BAL – kot balijski
  3. CRX – kot cornish rex
  4. DRX – devon rex
  5. DSP – kot sfinks doński
  6. GRX – kot niemiecki rex
  7. JBT – kot japoński bobtail
  8. OLH – kot orientalny długowłosy
  9. OSH – kot orientalny krótkowłosy
  10. PEB – kot peterbald (sfinks peterburski)
  11. RUS – kot rosyjski niebieski
  12. SIA – kot syjamski
  13. SOM – kot somalijski
  14. SPH – sfinks
  15. THA – kot tajski

Wygląd

Kot ma świetny wzrok i słuch, a węch cztery razy bardziej czuły od ludzkiego. Domowe mruczki mają wibrysy, czyli włosy, które czują. Znajdują się one na pyszczku przy wardze, na policzku i nad oczami, ale również po wewnętrznej stronie przednich łap. Pomagają im lokalizować przedmioty i chronią przed uszkodzeniem oczu, wyczuwając nawet niewielkie ruchy powietrza. Każde dotknięcie wąsa powoduje bezwarunkowe zamknięcie powiek. Wibrysy wystają na szerokość ciała kota, dzięki czemu zwierzę wie, czy zmieści się w dany otwór.

Koty domowe mają pięć palców w przednich łapach, a cztery w tylnych. Ich pazurki są bardzo ostre i zakrzywione. Tak jak ludzkie, rosną bez przerwy, a kocim sposobem na pozbycie się ich, jest drapanie. Ich charakterystyczną cechą jest możliwość wsunięcia w głąb łapki, co daje kotom umiejętność bezszelestnego poruszania się.

Niezbędnym do przetrwania narządem jest dla kota język. Bez niego nie potrafiłby pić ani jeść. Co ciekawe, koty nie odczuwają nim smaku słodkiego, a tylko gorzki i kwaśny.
Kocie oczy mają skośne źrenice i większość z nich ma błonę odblaskową, która odbija światło w nocy, dając przerażający efekt. Dzięki takiej budowie koty świetnie widzą w nocy, ale za to nie rozróżniają wszystkich kolorów.

Zachowanie

Koty pierwotnie udomowiono w celu opieki i czczenia jako stworzenia boskie. Było to już około 9 500 lat temu. W późniejszym okresie zaczęło przeważać myślenie praktyczne i wykorzystywanie kotów do eksterminacji szkodników wokół ogniska domowego.

Obecnie dużo zależy od charakteru konkretnego osobnika i od wychowania. Czynniki te decydują o zachowaniu mruczka jako salonowego władcy posiadłości lub zwinnego, niezależnego pomocnika.

Niezaprzeczalnie jednak koty królują w Internecie i są gloryfikowane przez memy, zdjęcia i filmiki. Można spotkać je na każdym kontynencie – tylko na Antarktydzie jest im za zimno, by się rozwijać.

Koty domowe to zwierzęta terytorialne. Zaznaczają teren, drapiąc otaczające przedmioty, strzykając na nie moczem i ocierając się o nie. Niewykastrowane koty obsikują strategiczne miejsca moczem z feromonami, który wydziela ostry zapach i ma za zadanie przyciągnąć osobnika płci przeciwnej. To zachowanie przejawia się zarówno u kocurów jak u kotek. Zdziczałe samce potrafią nawet walczyć o terytorium, które obejmuje swoim zasięgiem miejsca przebywania kilku samic.

Koty to śpiochy. Niektóre śpią nawet 20 godzin na dobę, a średnia to 14 godzin. Aktywne są zarówno w dzień, jak i w nocy.

Koty zmiennie poruszają łapkami, by się przemieszczać. Gdy chodzą, przenoszą obie łapki z lewej strony, a potem obie z prawej. Inaczej to wygląda przy bieganiu, podczas którego poruszają łapkami naprzemiennie, przednia lewa z tylną prawą i na odwrót.

Domowe koty czują duży pociąg do wchodzenia na drzewa, niestety często nie potrafią z nich zejść. Mają krótsze pazury w tylnych łapkach i nie potrafią obracać łap jak niektórzy dzicy kuzyni. Koty mają jednak świetnie wyważone ciało, dzięki czemu w locie instynktownie obracają się i spadają na przysłowiowe cztery łapy.

Koty domowe dojrzewają płciowo w okolicach pierwszych urodzin. Kotki wchodzą w ruję od dwóch do czterech razy w roku. Matka wybiera na miejsce porodu jak najbardziej skryte miejsce. Może to być piwnica, garaż, pudełko, czy zagłębienie w ziemi. Kociaki są ślepe przez pierwszy tydzień lub dwa i przez to całkowicie zależne. Przez pierwsze trzy miesiące małe kotki tylko piją mleko, po tym czasie uczą się jeść pokarmy mięsne.

Koty domowe jako zwierzęta towarzyskie, choć z reguły niezależne, wykształciły wiele sposobów na komunikację z innymi żywymi istotami. Dają znać o swoim nastroju głównie poprzez sygnały wysyłane ogonem. Ułożony równolegle do podłoża oznacza spokój, a skierowany w górę pokazuje figlarny nastrój. Koty i psy rzadko kiedy potrafią się porozumieć, bo mają odmienny system komunikacji ogonem. Gdy kot nim macha, pokazuje, że się denerwuje. Pies okazuje w ten sposób radość i ekscytację, więc łatwo wyobrazić sobie możliwy konflikt na tym polu. Machanie końcówką kociego ogona oznacza zainteresowanie, a razem z obniżoną pozycją ciała – podekscytowanie.

Do komunikacji koty używają też różnych wokalizacji jak mruczenie, syczenie i miauczenie. Pozycja uszu, ułożenie sierści i eksponowanie zębów również nie są bez znaczenia.

To bardzo czyste zwierzęta, mimo że większość z nich nie cierpi wody i unika jej jak ognia. Do mycia używają szorstkiego języka i śliny, a także zwilżonych łap. Praktykują taką higienę kilka razy w ciągu dnia.

Koty w grupie nie tworzą hierarchii ani zasad organizacji życia. Żyją w koloniach, w których każdy osobnik troszczy się o własne dobro. W ludzkiej rodzinie wszystko zależy od wychowania. Kot może być przyjacielski i dość przywiązany, lub nieprzewidywalny i nieprzyjemny.

Koty domowe mają przeważnie dobry instynkt łowiecki i uwielbiają ścigać szybko poruszające się cele, chociażby dla zabawy. Ich ulubionym pożywieniem są gryzonie i ptaki, ale polują też na robaki pełzające i latające. Stosują technikę skradania się do ofiary, pościg lub zasadzkę. Zabijają przez ugryzienie w szyję, przerywając rdzeń kręgowy.

Zagrożenia

W średniowieczu kojarzono koty z czarną magią, złym omenem lub nawet uznawano je za wcielenia demonów. Dziś na szczęście te przesądy odeszły w niepamięć, choć niektórzy nadal obawiają się czarnego kota przecinającego ich szlak.

W dzisiejszych czasach koty lądują na talerzach w Chinach, Wietnamie, a nawet w Szwajcarii jako potrawa bożonarodzeniowa. Są to jednak kwestie niewyobrażalne dla większości populacji ludzkiej, jako że koty są obecnie czołowymi towarzyszami życia.

Koty giną często pod kołami samochodów, ale nie jest to celowe. Na polskich wsiach nadal zabija się jednak niechciane kocięta, bo ludzie nie mają świadomości, jak zapobiegać niechcianej ciąży zwierzęcia. Zdarzają się też osoby, które krzywdzą koty tylko dlatego, że ich nie lubią.

Koty domowe są narażone na choroby zakaźne, pasożyty i konflikty z innymi kotami czy psami. Bywają też atakowane przez dzikie zwierzęta, takie jak kuny czy lisy.

Autor: Małgorzata Banaszkiewicz

kot pustynny
Felis margarita
ocelot nadrzewny - margaj
Leopardus wiedii
lampart plamisty
Panthera pardus

jak możesz pomóc

Wesprzyj nas

Jeśli chcesz pomóc nam ratować zagrożone gatunki kotów, możesz wpłacić darowiznę. Sam ustal kwotę, którą wpłacisz w imię ochrony tych pięknych zwierząt. W ramach podziękowania za darowiznę minimum 10 zł otrzymasz od nas kod, uprawniający do pobrania jednej z setek tapet na komputer i telefon.

wesprzyj fundację