Caracal caracal

karakal stepowy

Caracal caracal

karakal stepowy

Łatwo go rozpoznać po charakterystycznych czarno-szaro-białych uszach z włoskami wystającymi daleko poza obrąb uszu. Włoski te są sztywne i sterczą jak rogi, a czasem tak długie, że zwisają. Karakal ma niesamowite umiejętności w akrobacjach powietrznych i potrafi zabić naraz 10-12 ptaków. Imieniem tego kota nazwano miasto w Rumunii i batalion Sił Obronnych Izraela.

Wygląd

To średni kot o jednolitym, czerwonawym lub płowym ubarwieniu. Wśród nich występują też osobniki melanistyczne, czyli zupełnie czarne. Futro we wszystkich odmianach kolorystycznych jest gęste i mięciutkie. Odcień zasadniczo dostosowuje się do kolorów otoczenia, wyjątkiem jest barwa czarna, będąca mutacją genetyczną.

Karakal ma dłuższe tylne łapy, przez co jego sylwetka przybiera charakterystyczny kształt. Razem z frędzelkowatymi uszami wykreowały kotu przezwisko: ryś stepowy.

Pysk oraz wewnętrzne strony łap kota pokryte są białymi i czarnymi bardzo delikatnymi znaczeniami. Na białym brzuchu mogą występować rude plamki. Pyszczek karakala czasem wygląda jakby ktoś dokleił mu wąsy jak u detektywa Poirota, a czasem jakby kot właśnie wyszedł od zdolnej makijażystki.

Nosek ma w kolorze mlecznej lub gorzkiej czekolady a oczka słoneczno-złote lub szmaragdowe. Źrenice tych kotów są okrągłe, a kociaki rodzą się z akwamarynowo-niebieskimi tęczówkami.

Zachowanie

Kotki te żyją w Afryce i Azji na terenach górskich, leśnych i półsuchych. Są to zwierzęta terytorialne i z reguły samotnicze, choć czasem widywane są w parach. Im większy karakal, tym większy teren, nad którym panuje. Potrafi wydawać różne kocie i psie odgłosy jak syczenie lub coś na kształt szczekania. Samice często zamieszkują terytorium matki, a samce odchodzą daleko od miejsca zamieszkania. Swoje granice zaznaczają moczem i śladami pazurów.

Karakale polują na zwierzęta wielkości kota domowego jak góralki, szynszyle czy postrzałki. Zadziwiające umiejętności karakali pozwalają im też na zabijanie ofiar nawet trzykrotnie większych od nich jak springboki i grymy (antylopy), czy dżejrany (gazele). Mają też przygotowaną odpowiednią technikę, by efektywnie polować na węże. Znane są też z łapania ptaków na wysokości do dwóch metrów nad ziemią i bezszelestnego skradania się.

Ich technika biegu zbliżona jest do gepardziej. Wykonuje w biegu długie skoki, czasem odrywając wszystkie łapy od podłoża. Mają też zwyczaj chowania między drzewami niedojedzonego posiłku, by móc do niego wrócić.

Karakal potrafi długo radzić sobie bez dostępu do świeżej wody, czerpiąc płyny z organizmów ofiar. Aktywny jest zarówno w dzień, jak i w nocy, unikając bardzo wysokich temperatur. Potrafi świetnie się wpinać, ale nie wykorzystuje tych umiejętności zbyt często. Chętnie zanurza się też w wodzie, gdy ma taką okazję.

Karakale nie mają określonego sezonu godowego, a samica kopuluje z różnymi samcami, którzy czasem zaciekle walczą o to prawo, a także o miejsce w kolejce. Samice układają bowiem samców w kolejności, która nie jest dla nich przypadkowa.

Samica rodzi młode w ukryciu pustego pnia, wydrążonej dziury lub wyrwy skalnej. Kotki rodzą się ślepe i ze zwiniętymi uszkami, które potrzebują trzech tygodni, by się rozwinąć. Maluszki wyskakują z ukrycia po miesiącu z otwartymi oczkami i pierwszymi mlecznymi ząbkami w pyszczkach. Na ich miejsce pierwsze wyrastają kły, a reszta ząbków w dalszej kolejności. Po roku osiągają dojrzałość płciową i opuszczają matkę.

Mimo doskonałych dzikich instynktów karakale da się łatwo oswoić, dlatego spora ich ilość mieszka w domach w różnych częściach świata, również poza dzikimi terenami Afryki i Azji. Dawniej ludzie wykorzystywali karakale do polowań i sportu, w którym koty miały zabijać gołębie w locie ku uciesze tłumu. Dziś głównie trzymane są jako zwierzęta do towarzystwa. Przywiązują się emocjonalnie do właścicieli i pozwalają wyprowadzać na smyczy. Można nauczyć je kociej higieny w mieszkaniu, ale trzeba im zapewnić duży wybieg. W Polsce jest to prawie niemożliwe, ze względu na zaszeregowanie karakali do zwierząt niebezpiecznych dla ludzi.

Zagrożenia

Największym zagrożeniem dla tych kotów jest zanikanie odpowiednich terytoriów. Karakale zabijane są przez rolników za wytrzebianie populacji zwierząt hodowlanych. Koty te wolą dziczyznę, ale uzupełniają niedobory w żywieniu mięsem gospodarskim.

Na karakale poluje się dla futra i mięsa. Te koty muszą również stawić czoła naturalnym zagrożeniom stawianym przez większe drapieżniki jak lwy, hieny czy lamparty. Polują na tę samą zdobycz i potrzebują tych samych terytoriów, są więc dla siebie konkurencją.

Karakale są wpisane na listę zwierząt zagrożonych wyginięciem, są jednak umieszczone na szarym końcu listy jako najmniejsze zmartwienie. Nie ma też informacji o trendach populacji, nie wiemy więc, czy rośnie, czy jednak spada.

Autor: Małgorzata Banaszkiewicz

kot pustynny
Felis margarita
ocelot nadrzewny - margaj
Leopardus wiedii
lampart plamisty
Panthera pardus

jak możesz pomóc

Wesprzyj nas

Jeśli chcesz pomóc nam ratować zagrożone gatunki kotów, możesz wpłacić darowiznę. Sam ustal kwotę, którą wpłacisz w imię ochrony tych pięknych zwierząt. W ramach podziękowania za darowiznę minimum 10 zł otrzymasz od nas kod, uprawniający do pobrania jednej z setek tapet na komputer i telefon.

wesprzyj fundację